Mimarlık eğitimi almış, Elips Tasarım Mimarlık ofisini kurmuş ve FEZA DSGN markasıyla mobilya ve aydınlatma tasarımları yapan başarılı bir mimar: Feza Ökten. Kendisiyle projelerinde doğal taş kullanımını, mermer seçim kriterlerini, mermerin kendisi için ifade ettiği anlamı ve Türk mermerinin durumunu konuştuk.
Okurlarımıza kısaca kendinizden, profesyonel özgeçmişinizden bahsedebilir misiniz?
Darüşşafaka Lisesi’nden mezun olduktan sonra mimarlık eğitimimi İstanbul Teknik Üniversitesinde tamamladım. Aynı üniversitede yüksek lisans eğitimimden sonra Percy Thomas Partnership Londra ofisinde bir süre çalıştıktan sonra 1999 yılımda Elips Tasarım Mimarlık ofisimi açtım. Ekibimle birlikte mimari ve iç mimari proje çalışmaları yapmaktayız. Mobilya ve aydınlatma tasarım çalışmalarımızı da FEZA dsgn markası altında topladık. Addresistanbul ve Sky HOM’da mağazalarımız bulunmaktadır. Aynı zamanda Medipol Üniversitesi’nde proje dersleri vermekteyim.
Doğal taş sizin için ne anlam ifade ediyor? Bu malzemeye bakış açınız nedir?
Doğal taş dayanıklılık ve de doğallık açısından tercih ettiğim bir malzeme. Endüstriyel olmaması nedeniyle sanki kişiye özelmiş hissi veriyor, bu da kullananı daha özel hissettiriyor çünkü o taşın birebir aynısı yok, sadece kullanıcıda. Barındırdığı renk ve damarlar bana çok sanatsal geliyor. Doğaya olan hayranlığım artıyor.
Projelerinizde ağırlıklı olarak hangi mermerleri tercih ediyorsunuz? Sizin için ayrı bir yeri olan, sizi etkileyen bir mermer var mı?
Yıllardır mesleki pratiğimde çok farklı malzemelerle karşılaştım ve kullandım. Gündem, moda, alışkanlık ve trendler malzeme kullanımını etkiliyor. Müşteri de tercihlerini bu yönde yapıyor. Bir dönem black Toros çok kullanılırken bir dönem de calacatta tercih edilmeye başlandı. Ben tercihen daha farklı renkleri barındıran mermerler tercih etmeye çalışıyorum. O yüzden genelde projeye başlarken firmalara gidip plakadan seçim yapmaya çalışıyorum. Mekanda tek bir duvarda book match mermer kaplama kullanmayı tercih ediyorum.
1.
2.
3.
Bir projede kullanacağınız doğal taşı neye göre belirliyorsunuz? Doğal taş seçimindeki kriterleriniz nelerdir? Kullanıcıların beklentileri seçiminizi ne yönde etkiliyor?
Doğal taş seçimi yaparken eskiden daha çok estetik kriterlere göre karar veriyordum. Ancak, deprem ülkesi olduğumuz gerçeği ile karşılaştığımızdan beri binaya getirilecek olan ekstra yükü de düşünerek karar vermeye çalışıyorum. Bu yüzden mermer kullanım metrajın ve mermer kalınlığı benim için önemli. Bunun haricinde zemin ve duvar kaplamaları haricinde mobilyada da mermer kullanımını tercih ettiğim projeler oluyor. Kullanıcıya gelince, maalesef son zamanlardaki ekonomik durumdan dolayı maliyetler, estetik kaygıların önüne geçmeye başladı. Bu yüzden projede mermer kullanımını müşterinin bütçesini zorlamayacak şekilde şekillendiriyorum. Ancak, mermerin sürdürülebilir bir malzeme olduğunu ve uzun vadede doğru bir tercih yapmış olduğunu fark edeceğini ona anlatıyorum.
Projelerinizde mermerleri hangi alanlarda kullanmayı daha çok seviyorsunuz?
Özellikle konut projelerinde mermer kullanımı daha çok. Islak hacimlerde, giriş ve koridorlarda, bazen de mobilyalarda tercih ediyoruz. Ticari alanlarda da sirkülasyonun yoğun olacağı ön görünümlü (giriş ve danışma vs) alanlarda zemin ve duvar kaplamalarında, aynı zamanda resepsiyon ve danışma bankolarında da mermer kullanıyoruz.
Mermer ile birlikte kullanmayı en çok yakıştırdığınız diğer malzeme nedir?
Mermerle birlikte mümkün olduğunca en sade malzemeleri kullanmayı seviyorum. Böylelikle mermerin dokusu öne çıkıyor. Lake kaplama ahşap ile ya da metal malzeme ile kullanılan mermerler kendini daha iyi gösteriyor. Cam ile kullanmayı da seviyorum ama cam ve metal mermerin soğukluğunu daha da arttırıyor, ortamı daha sıcak hale getirmek istediğimizden ahşap ile birlikte kullanıyoruz.
Projelerde Türk mermeri yerine ithal mermer kullanmanın, o projeyi daha prestijli bir hale getirdiğini düşünüyor musunuz?
Hayır düşünmüyorum. Dediğim gibi trendlerin etkisi çok büyük, bu yüzden bazı mermer tipleri çok görüldükçe daha çok tercih ediliyor, ne yazık ki bunların bazıları da Türkiye’deki ocaklardan çıkmıyor. Bence hala Türkiye mermerini çok iyi anlatamıyor, çok kısıtlı çeşidimiz var zannediliyor. Biz mimarlar da çok iyi bilmiyoruz. Farklı renk ve dokuda mermere ihtiyaç duyduğumuzda Türkiye’de bulamayacağımızı düşünüyoruz.
1.
2.
Son zamanların dikkat çeken taşları sizce hangisi? Yeni trendler hakkında neler söylersiniz?
Beyaz, yeşil, pembe ve bal rengi Onyx son zamanların trendlerinden. Açıkcası trendleri çok takip ettiğimi söyleyemeyeceğim. Genelde projede yaratmak istediğim ambiyansa ve mekanın özelliklerine göre malzeme seçimi yapıyorum. Yeni malzeme ve doku arayışı içinde oluyorum ama kullanıcı ile de beraber tartışıp karar veriyorum, onu da tasarım sürecine dahil ediyorum.
Ülkemizde yaşanan deprem felaketinden sonra, ‘Deprem hasarını azaltmak için binalarda hafif malzeme kullanılmalı’ uyarılarını sık duymaya başladık. Hasarı önleme adına, yapılarda doğal taş kullanılırken nelere dikkat edilmeli? Doğal taşların, yapıların hangi bölümlerinde tercih edilmesi daha sağlıklı olur?
Doğal taş dayanıklılığı açısından tercih ettiğimiz bir malzeme. Bu yüzden özellikle sirkülasyonu yüksek alanlarda kullanılması gerekir, bu alanların doğru belirlenip zemin kaplamasında tercih edilmesi ile malzemenin sürdürülebilirliği de sağlanmış olur. Yani sadece estetik olarak, güzel görünüyor diye alanların çoğunun zemin ve duvar kaplamalarında mermer kullanımı binaya aşırı yük getirmesinden başka bir şeye fayda sağlamayacaktır. Malzemeye karar verirken, fayda-zarar maliyetini iyi düşünmek gerektir.
+90 532 585 51 95
+90 532 585 51 95