Belirsizlik

Büyük bir bilinmezliğin içerisine hapsolduk. Yarın ne getirecek kimse tam anlamıyla bilemiyor. Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkan ve neredeyse tüm dünyayı saran Korona Virüs ve neden olduğu Covid-19 hastalığı sağlık krizinin ötesine geçerek, küresel ekonomide de ciddi değişimlere neden oluyor. Salgın ile birlikte Dünya ekonomisinin kan damarları olan finansal piyasalarda, on yıllardır görülmeyen şiddetli dalgalanmalar başladı. Seyahatler kısıtlandı, hava taşımacılığı adeta durdu, ülkeler sınırlarını kapattı, bütün büyük organizasyonlar iptal edildi. Covid-19’un tüm yerküreyi, yaşamı derinden etkilediği dönemleri yaşıyoruz. Peki virüsün doğal taş sektörüne yansımaları nasıl oldu?

Virüs’ün etkisi Şubat’ta hissedilmeye başladı
Corona Virüs salgını tüm dünyayı adeta istila ederken, doğal taş sektörünü de içinden çıkılması zor bir girdabın içine attı. Sektörün en büyük alıcısı Çin’de ortaya çıkan virüsün doğal taş ihracatında yarattığı kayıplarda ilk aşamada en çok etkilenenler, blok ağırlıklı çalışan firmalar oldu. Virüsü kontrol altına almak ve diğer ülkelere yayılımasını engellemek adına alınan tedbirler neredeyse Türkiye ve Çin arasındaki doğal taş ticaretini durdurma noktasına getirdi. İstanbul Maden İhracatçıları Birliği (İMİB) Yönetim Kurulu Başkanı Aydın Dinçer dergimize yaptığı açıklamada, Covid-19 salgınının sektöre etkisini ilk olarak Şubat 2020 itibariyle ciddi şekilde hissetmeye başladıklarını belirterek şunları söyledi: “2020’ye sektör olarak çok iyi bir giriş yapmıştık. Doğal taş ihracatında Ocak ayında 151,6 milyon Dolar ile bir önceki Ocak ayına oranla %9,01’lik artış yakalamıştık. Covid-19 nedeniyle Çin’de, karantina koşulları uygulandığı ilk andan itibaren sektörümüz özellikle bu pazarda ciddi kayıplar yaşayarak durumdan etkilendi. Ve buradaki daralma yüzde 68’lere kadar vardı. Bununla birlikte şubat ayında henüz salgın Avrupa, ABD ve Körfez ülkelerine sıçramadığı için işlenmiş ürün grubunda pazar durumunda bulunan ülkeler sektörümüzü ayakta tuttu” dedi. Gelin şimdi 2020 Ocak-Nisan döneminde yapılan doğal taş ihracat rakamlarını inceleyelim.

Türk doğal taş sektörü Ocak-Nisan 2020 döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7.98’iık bir gerileme göstererek toplam 494 milyon 58 bin 315 Dolar ihracat gerçekleştirdi. Satılan doğal taş miktarındaki düşüş ise yüzde15.11 olarak kayıtlara geçti.

Çin ihracatında sert düşüş
Türk doğal taş sektörü 2020 yılının ilk dört ayında Çin’e 139 milyon 540 bin 680 Dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Sektör bu rakama 688.361.327 kilo taş satarak ulaştı. Geçen yılın aynı dönemiyle kıyaslayacak olursak, değerde yüzde 23.42, miktar bazında ise yüzde 25,46’lık düşüş görüldü. Toplam blok ihracatında ise geçen yılın ilk dört ayına göre yüzde 25.05’lik bir gerileme yaşandı ve 168 milyon 168 bin 810 Dolar gelir elde edildi.

İşlenmiş traverten ihracatında artış
Ürün grubu istatistiklerini incelediğimizde işlenmiş mermer ihracatında düşüş, işlenmiş traverten ihracatında ise artış yaşandığını görüyoruz. Buradaki tablo blok ihracatına göre biraz daha iyimser.

Bunun da nedeni salgının Amerika, Orta Doğu, Avrupa gibi pazarlarda Çin’e göre daha geç görülmesi. Gelelim ürün grubu rakamlarına: Türk doğal taş sektörü işlenmiş mermer ihracatında 2020 yılının ilk dört ayında geçen yılın aynı dönemine göre değerde yüzde 0,43’lük bir düşüş yaşandı ve toplam 223 milyon 47 bin 180 Dolar gelir elde etti. Amerika, Türkiye’den en fazla işlenmiş mermer ithalatı gerçekleştiren ülke olarak birinciliğini korusa da bu pazarda geçen yıla göre değerde yüzde 8.96’lIk bir düşüş yaşandı. Amerika’dan sonra Türkiye’nin en fazla işlenmiş mermer sattığı ülke Suudi Arabistan’da yüzde 16.83’lük, İsrail’de ise yüzde 6.55’lik değer artışı yakalandı. Türk doğal taş sektörü işlenmiş traverten ihracatında 2020’nin ilk dört ayında yükselişe geçti. Geçen yılın Ocak-Nisan dönemine göre işlenmiş traverten ihracatında yüzde 15.81’lik artış yakalayan sektör, toplam 78 milyon 515 bin 230 Dolar kazanç elde etti.

Ülke gruplarında durum nasıl?
Yılın ilk dört ayını kapsayan doğal taş ihracat rakamlarında ‘ülke grubu tabloları’nı incelediğimizde de Yakın Orta Doğu Asya, Orta ve Güney Amerika, Diğer Avrupa, Orta, Doğu ve Güney Afrika ülkelerine gerçekleştirilen ihracatta artış yaşandığı dikkat çekiyor. Rakamlara gelecek olursak:

Diğer Asya ülkelerine yılın ilk dört ayında 161 milyon 411 bin 964 Dolar ihracat gerçekleştirildi. Değerde yaşanan düşüş yüzde 24.16

Kuzey Amerika ülkelerine yılın ilk dört ayında 93 milyon 351 bin 504 Dolar ihracat gerçekleştirildi. Değerde yaşanan düşüş yüzde 2.13

Orta ve Güney Amerika ülkelerine 6 milyon 348 bin 2 Dolar ihracat gerçekleştirildi. Değerde yaşanan artış yüzde 18.12

Yakın ve Orta Doğu Asya ülkelerine 112 milyon 482 bin 457 Dolar ihracat gerçekleştirildi. Değerde yaşanan artış yüzde 3.41

Avrupa Birliğine üye Avrupa ülkelerine 60 milyon 501 bin 54 Dolar ihracat gerçekleştirildi. Değerde yaşanan düşüş yüzde 7.11

Diğer Avrupa ülkelerine yılın ilk dört ayında 25 milyon 351 bin 460 Dolar ihracat gerçekleştirildi. Değerde yaşanan artış 60.22

Kuzey Afrika ülkelerine 18 milyon 538 bin 397 Dolar ihracat gerçekleştirildi. Değerde yaşanan düşüş yüzde 0.81

Batı Afrika ülkelerine 1 milyon 245 bin 354 Dolar ihracat gerçekleştirildi. Değerde yaşanan düşüş yüzde 26.82

Orta, Doğu ve Güney Afrika ülkelerine 1 milyon 871 bin 363 Dolar ihracat gerçekleştirildi. Değerde yaşanan artış yüzde 69.97 olarak kayıtlara geçti.

Yılın ilk dört aylık ihracat tablosu bu şekilde. Fuarlar iptal oldu, bazı fabrikalarda ocaklarda üretim durdu ya da yarıya indi… Bizi ağır ekonomik faturaların yaşanacağı günler bekliyor. Ne mi olacak? Bunun yanıtını mücadele verecektir! Çetin bir mücadele. Ama görünen bir gerçek varki o da salgının yıkıcı etkisi uzun bir süre devam edecek.