Gastronomide olduğu kadar, binlerce yıllık geçmişiyle de kültürel miras alanında çok büyük bir zenginliğe sahip olan Gaziantep, geçmişin gizemli ve mistik havasını korumaya devam ediyor. Bunlardan birisi de taşların dile gelip bize farklı hikayeler anlattığı “Yesemek Açık Hava Müzesi ve Heykel Atölyesi”

Sfenksler, kapı aslanları, dağ tanrıları…
Günümüz Gaziantep ili İslahiye ilçesinin 23 km güneydoğusunda Karatepe olarak adlandırılan bir sırt üzerinde yer alan bölgenin tarihi M.Ö. 14. yüzyıla dayanmaktadır. Heykel atölyesi Hitit İmparatorluğu’nun en parlak ve görkemli dönemini yaşadığı Kral I. Şuppiluma zamanında ( M.Ö. 1375-1335 ) işletmeye açılmıştır. Bu dönemde yakınında bulunan taş ocağı da heykel yapımı için kullanılan bazalt blokların üretimi için yoğun bir çalışma evresine girmiştir. Sadece bir heykel atölyesi olmayan bölge, aynı zamanda bir heykeltıraşlık okuludur. Usta-çırak ilişkisine dayalı bir sistem ile çalışan atölyede sfenksler, kapı aslanları, dağ tanrıları, sütun kaideleri ve savaş arabası sahneli kabartmalar yapılmıştır. Atölye Anadolu’daki diğer Hitit kentlerinden de siparişler alıp heykeller üretmiştir. Bu yüzden bölge ekonomisinde oldukça önemli bir paya sahiptir. Nakliye sırasında zarar görmemesi için, yapılan heykeller kaba taslak üretilmiş, ince işçilikleri ve son rötuşları gönderildiği alanda yapılmıştır. Yani burada sergilenen heykeller son halini almamış taslak modellerdir.

1 ile 15 ton arasında heykeller
Atölyede üretilen heykel taslaklarının ağırlıkları oldukça dikkat çekicidir. Çeşitli ebatlarda ağırlıkları 1 ile 15 ton arasında değişmektedir. Böylesine ağır tonajlı heykeller ise yapımı için gerekli bazalt blokların üretildiği taş ocağında, zorlu ve özverili bir çalışmanın olduğunu göstermektedir. Günümüz teknolojisinde elmas teller ve makineler yardımıyla elde edilen bazalt blokları, Hitit Döneminde tamamen el işçiliği ile üretmek, oldukça zordu. Kısaca taş ocağındaki çalışmalara değinecek olursak; üretim öncelikle kayacın çevresine oluklar açılarak başlıyordu. Açılan olukların içerisine yerleştirilen ağaç parçaları su ile ıslatılıyor ve ağacın genişlemesinin verdiği basınç ile taş yüzeyinde çatlaklar oluşuyordu. Bu oluşan çatlaklara balyoz, çekiç ve keskiler yardımıyla darbeler uygulanarak blokların ana kayadan ayrılması sağlanıyordu. Çıkarılan bazalt bloklar taş ocağında tıraşlanıp, muhtemelen insanlar ve hayvanlar tarafından çekilen kızaklar yardımıyla usta ellerde heykele dönüşmesi için atölyeye taşınıyordu.

Dikkat çeken ayrıntı

Yapılan kazı çalışmalarında ilginç bir ayrıntı daha göze çarpmaktadır. Atölye ve çevresinde bugüne kadar yapılan araştırmalarda heykel yapımında kullanılmış herhangi bir alete rastlanılmamıştır. Bu da burada çalışan insanların başka bir bölgede yerleşik olarak yaşadığı fikrini doğurarak, yeni bir gizemin kapısını aralamaktadır. Nerede ve nasıl yaşıyorlardı? Belki de devam eden kazı çalışmaları neticesinde bu sorulara ışık tutacak bilgiler elde edilecektir.

Yazının hazırlanmasında desteklerinden dolayı Milliyet Arkeoloji Dergisi, İş sanat, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ekiplerine ve Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Turizm Daire Başkanlığı arkeologlarından Selahattin Köroğlu’na teşekkürlerimi sunuyorum.

Kaynak: Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Turizm Daire Başkanlığı

Mozaikler
Bir gün Gaziantep’e giderseniz , muhteşem yemeklerinin yanı sıra onun tarihi ve kültürel hazinesiyle de tanışın. Zeugma Antik Kenti ve dünyanın en büyük mozaik müzelerinden birisi olan Zeugma Mozaik Müzesi’ni ziyaret etmeyi unutmayın. Büyük bir sanatsal zenginliğe sahip mozaikler karşısında büyülenmekten kendinizi alamayacaksınız. Bir zaman yolcusu edasında etrafı dolaşırken; sanatın, zevkin ve estetiğin mükemmel uyumuyla günümüze gelmiş eserlerine hayranlıkla bakacaksınız. Şimdi sizi bir fragman sayılabilecek birkaç eser ile baş başa bırakıyorum.

The post BAZALT ADAMLAR appeared first on Stone World.

Mermer ticareti
Güçlü bir ticaret şehri olan Kyzikos; şarap, zeytinyağı, buğday ticaretinin yanı sıra mermer ticareti ile de dikkat çekmekteydi. Döneminde Miletos-Efes şehirleri kadar ünlü ve stratejik olan bu şehir de doğal afetlerden 1063’te payını almıştır. Yaşanan deprem ile tabiri caizse taş üstünde taş kalmamış, baştan aşağıya yıkılmıştı. Sağ kalanlar ise enkaz içinde kalan kenti kaderine terk etmiş ve günümüz Erdek sınırlarına yerleşmişti.

Devasa sütun başlığı
Mermer ticaretinde önemli bir paya sahip olan Kyzikos, mermer işlemeciliğinde de ustalaşmış kişiler barındırmaktaydı. Heykellerden, mimari parçalara kadar ustalıkla işlenmiş mermerleri hala görmek mümkün. Bunlar arasında en dikkat çekici olanı ise Hadrian Tapınağı’nın bir sütun başlığıdır. 190cm çapı, 250cm yüksekliği ve yaklaşık 20 ton ağırlığı olan bu sütun başlığı, Roma Dönemi buluntuları arasında en büyüğüdür. Marmara Adasından çıkan, çizgili beyaz Marmara mermerinden yapılmış ve ustalıkla işlenerek süslenmiştir. Sadece bu devasa sütun başlığına bakarak bembeyaz mermerler ile yükselen tapınağın ihtişamını bir hayal edin…

Yarışlar Kenti MAGNESIA Antik Stadyumu
Dünyada, günümüze korunagelmiş en iyi antik stadyumları arasında yer alan Magnesia Stadyumu Aydın ili, Ortaklar ilçesi mevkiinde bulunmaktadır. Stadyum, yarışlar kenti olarak da bilinen Magnesia’nın en önemli yapılarından birisidir.

Artemis kutsal alanından çıktıktan sonra, sağlı sollu incir ve zeytin ağaçları ile dolu, dar bir yoldan ulaşılan stadyumun kapasitesi 30000 kişiliktir. Uzunluğu 189 metre olup, bulunan yazıtlardan M.S. 3. yüzyıla kadar kullanıldığı anlaşılmaktadır.

Stadyumun seyirci oturma kısımlarının altında yer alan platformlarda mermer üzerine işlenmiş tanrı, oynanan oyunlar ve verilen ödüllerle ilgili çeşitli kabartmalar bulunmaktadır. Bunlardan bazıları çok iyi koruna gelmiş şekilde günümüze ulaşmayı başarabilmiştir.

Stadyum seyirci kısmının orta bölümünde, soylular ve yöneticiler için ayrılan oturma alanına çıkıldığında zarafet ve lüksü çağrıştıran onyx mermerden yapılmış sütunları görüyorsunuz.

Hayranlık uyandıran yapının basamaklarından aşağı doğru inerken seyirci oturma sıralarının üzerindeki semboller dikkat çekmektedir. Her sırada farklı bir harf kazınmış olup, oturma sıralarını sınıflandırılmıştır. Bazı bölümler başka kentten gelenler için ayrılmıştır. (Miletos-Efes gibi)

Seyirci oturma kısımlarının sınıflandırılması, özel locaların bulunması çoğu şey günümüzle aynı değil mi ? Aslında değişen şey zaman, mekan ve kişiler. Tarih bazen aynı şeylerin farklı insanlar, farklı medeniyetler tarafından tekrarlanması gibi. Bir sonraki sayıda görüşmek üzere…

The post Bir mermer kenti : KYZIKOS appeared first on Stone World.

Kim bilir kaç kişi yürüdü bu şehirden.
Aşka, savaşa, zafere…
Kim bilir giderken ne çok şey bıraktılar geriye, binlerce yıl öteye görünmeyen ayak izlerini, diyerek bu sayıdaki maceramıza başlıyoruz.

Homeros’un anlatısına göre Troya Savaşlarında müttefiklerine yardım etmeye giden Magnetler, savaş bitiminde gemileri ile ülkelerine dönerken kaza geçirirler ve Girit Adası’na çıkmak zorunda kalırlar. Magnetler, Delphi Tapınağındaki Apollon’a elçiler gönderip Teselya’ya dönmek istediklerini söylediklerinde Apollon onlara, ülkelerine dönmeyecekleri ve Anadolu’da Magnesia adında bir kent kuracakları kehanetinde bulunur. Böylece kurulacak olan kentin temelleri de bu kehanet ile atılır.

İlk kurulduğu zaman Menderes Nehri kenarında olan kent, zamanla Menderes Nehrinin yer değiştirmesi ve Pers istilalarına karşı önlem amacıyla şu an ki olduğu yere taşınmıştır. Şehrin ilk kurulduğu yer halen bulunabilmiş değildir. Magnesia Antik Kenti; Efes, Tralleis ve Priene Antik Kentler üçgeninin ortasında kalır. Günümüzde Aydın ili, Ortaklar ilçesi mevkisinde yer almaktadır.

Kentin girişinde sizi, Helenistik döneme ait Anadolu’da bulunan dördüncü büyük İon Tapınağı olan Artemis Leukophyrene Tapınağı karşılıyor. Mimar Hermogenes’in ustalık eseri sayılan bu tapınağın batı cephe alınlığı, restore edilerek yere oturtulmuştur. İlk görüşte kent giriş kapısı sanılan devasa mermer parçanın, Artemis Tapınağına ait çatının sadece bir parçası olduğunu öğrendiğinizde, attığınız her adımda hayal gücünüzün sınırları zorlanacak ve geçmişin kapıları bir bir aralanıp, size hayal kurduracaktır.

Artemis kutsal alanının tam merkezi konumunda sunak ve kurban alanı bulunmaktadır. Yapılan kazılarda temel yapısı ve bazı mimari parçalar ortaya çıkarılmış, çeşitli mermerler kullanılarak yapılmış zemini, titizlik ile temizlenmiştir.

Artemis Tapınağına ziyarete gelenlerin hediyelerini ve kurbanlarını getirdikleri alanın batısında, kurbanlık hayvanların bağlandıkları (öküz, koç, boğa, vb.) halkaların mermer yatak yuvalarının 13 tanesi korunarak günümüze ulaşmıştır.

Kutsal alanda bulunan bir sütun başlığı. Yekpare mermerden yapılmış olup, ortalama uzunlukları; 110cm x 90cm x 50cm ve 1,3 ton ağırlığındadır.

Artemis Tapınağına ait bu sütun başlığı ise ortalama 180cm x 130cm x 7cm ölçülerinde olup 4.9 ton civarındadır. Sadece sütun başlıklarına bakarak tapınağın büyüklüğü hayranlık uyandırıcı değil mi?

Artemis Kutsal Alanı’nın kuzeyinde yer alan stoalardan birisi genel tuvalete dönüştürülmüş. İki bölümden oluşan latrina 32 kişilik kapasiteye sahiptir. Tuvaletlerin oturma kısımları mermerden yapılmış olup; duvarları ise opus sectile dekorasyonuyla renkli mermer ve kayaçlardan yapılan mozaik ile kaplanmıştır.

Opus sectile: Antik Roma ve Bizans dönemlerinde kullanılan, çeşitli geometrik şekillerde kesilmiş mermer ve kayaçlardan yapılma mozaiktir.

Stoa: Bir sokak ya da çarşının yanında yer alan, üstü kapalı sütunlu galeridir.

Latrina: Tuvalet

**

Birçok medeniyete ve kültüre ev sahipliği yapmış kadim coğrafyamız Anadolu, zengin yer altı kaynaklarının yanı sıra, tarihi ve kültürel değerleriyle de ön plana çıkmaktadır. Efsanevi kent Troya’dan, insanlık tarihini baştan yazacak bir keşif olan Göbeklitepe’ye kadar, sahip olduğumuz bu kültürel miras turizm açısından da oldukça önem taşımaktadır. Her yıl binlerce turisti ağırlayan, tarihi değerlerimize gerekli ilgi ve alakayı göstererek, koruyup geliştirmeli ve geçmişin bize bıraktığını, geleceğe taşımak adına üzerimize düşeni yapmalıyız.

Lord Acton’un da dediği gibi: “Tarih hafızaya bir yük değil, ruhun aydınlanmasıdır.”

Aydınlık bir gelecek için…

The post KEHANET İLE KURULAN ŞEHİR: MAGNESİA appeared first on Stone World.

Turizm açısından zengin potansiyele sahip olan Didim’de mermerin dile gelip bize hikayeler anlatacağı Apollon Tapınağı’na bir yolculuk yapalım. Apollon mitolojide; kehanet yapan, iyileştirici özelliği olan ve bu özelliğini diğer insanlara aktarabilen aynı zamanda güneşin, ateşin ve şiirin tanrısıdır. Artemis’in ikiz kardeşi, Zeus ve Leto’nun oğludur.

Didim’deki Apollon Tapınağı ile ilgili ilk yazılı kaynak Herodot’tur. Herodot M.Ö. 600’lerde Mısır ve Likya krallarının bu tapınakta adaklar sunduğu yazmaktadır. Bir kehanet merkezi olan tapınak, kralların olduğu kadar halkın da ilgi odağıydı. Binlerce insan bu tapınağa kendi geleceklerini görebilmek ve Tanrı Apollona şükranlarını iletmek için hediyeler ve adaklarla geliyordu.

Apollon Tapınağı ile ilgili bir diğer yazılı kaynak ise Strabon’un ‘ Geographika’ sıdır. Strabon kitabında ; diğer tapınaklarla birlikte bu yerin Pers Kralı Kserknes tarafından ateşe verildiğini, baş rahiplerin tapınağın hazinelerini Pers Kralına teslim ettiğini ve rahiplerin Pers Kralıyla kaçtıklarını belirtir. Fakat sonradan Miletosullar buraya dünyanın en büyük tapınağını yaptılarsa da genişliğinden ötürü bu tapınağın çatısı örtülememiştir’ sözleriyle devam eder yazısına. ( STRABON XIV.1 sayfa 187)

Devasa sütunlar
Tapınağın mermer basamaklarından yukarıya doğru çıkarken karşılaşılan manzara, gökyüzüne uzanan devasa sütunlar, insanlığın Tanrı Apollon karşısında ne kadar küçük ve aciz olduğunu göstermek için yapılmış sanki.

El işçiliğinin mükemmel örnekleri
Döneminin en iyi mermer işçiliğine örnek gösterilebilecek olan sütunlarına, motifler çok ince ve zarif bir şekilde işlenmiştir. Günümüzde genellikle son teknoloji ürünü robotik makineler ile yapılan bu sanatın, bir insan eliyle ne kadar mükemmel yapıldığına tanık oluyorsunuz. Ve hayranlıkla her parçasında farklı bir hikayenin yattığını izliyorsunuz.

Miletos mermer ocakları
Tapınağın yapımında kullanılan doğal taşlar Miletos mermer ocaklarından üretilmiştir. Bu mermer ocakları Bafa Gölü kıyılarında Söke-Milas yolu üzerinde bulunan, Pınarcık Köyü Büyükasar Tepe’sindedir. Tapınak inşası için bu bölgedeki mermer ocaklarında yoğun çalışmalar yapılmış ve üretilen mermer bloklar kızaklar yardımıyla dağdan indirilerek, İonapolis Limanı’na taşınmıştır. Buradan da Didim’e Panarmos Limanı’na (Mavişehir) sevk edilmiştir.

“Tapınağı kötü ruhlardan korumak için yapılmış Medusa heykeli.”

Blok mermer olarak sevk ediliyordu
Genellikle mermer bloklar, nakliye sırasında zarar görmemesi için işlenmeden sevk ediliyordu. Bu yüzden Apollon Tapınağı şantiyesine ham olarak gelen bloklar, muhtemelen burada mermer ustaları tarafından işleniyor, şekil alıyor ve uygulanması gereken yerlere koyuluyordu.

Tapınağın yapımında Anadolu doğal taşının yanı sıra Paros taşı da tercih edilmiştir. Paros taşı antik dünyanın en ünlü mermerlerinden birisi olmuş, genellikle heykel yapımında kullanılmıştır. ( Paros Adası, Ege Denizi’nde Yunanistan’a bağlı adalardan birisidir. Antik Çağlarda işletilen mermer ocakları, günümüzde de turistik faaliyetler çerçevesinde ziyarete açıktır.)

The post Didim Apollon Tapınağı appeared first on Stone World.

Antik Dünyanın Modern Yolcusu

Yazı: Maden Mühendisi Ali Mucak

Geçmişin kokusunu kente ilk girdiğiniz andan itibaren alabileceğiniz Blaundos , Büyük İskender’in Anadolu seferleri sonrasında buraya gelen Makedonyalılar tarafından, Ulubey Kanyonu’nun devamı olan vadide üç tarafı oldukça derin yüksek bir tepeye kurulmuş. Bu yüzden stratejik bir konuma sahiptir.

Kentin tek bir giriş kapısı bulunuyor. Helenistik dönemde taş blokların kesilip üst üste konmasıyla inşa edilen kapı duvarlarından arda kalanlar ile ziyaretçilerini tüm ihtişamı ile karşılıyor. Eski dönemlerde devşirme yöntemi ; yani yıkılan ve tahrip olan bölgedeki taşları ve mermerleri yeni yapılan bölgelerde kullanma durumu burada pek yapılmamış.

Bu yüzden sütunlu caddedeki mermer sütun ve kaidelerin çoğunluğu bulunuyor. Yapılacak olan restorasyon çalışmalarında bu mermer sütunlar kaldırılıp, cadde eski görünümüne kavuşturulmaya çalışılacak.

Demeter tapınağı
Antik kentin en merkezi kısmında yer alan tapınağın; buluntularda ortaya çıkarılan yazıtlara dayanarak Bereket Tanrıça’sı Demeter’e ait olduğu kabul ediliyor. Roma imparatoru Claudius döneminde M.S. 50 civarında yapılan tapınak; andezit bir platform üzerine mermer ve kireçtaşı bloklar ile inşa edilmiş. Fotoğrafta, simetrik kesilerek kullanılmış beyaz mermer bloklarını görebilirsiniz.

Binlerce yıl öncesinden günümüze kadar, mermer ve doğal taşlar insan yaşam alanlarının ayrılmaz birer parçası olmuştur. Antik dünyada, mermer üretme ve işleme teknolojilerinin günümüze göre çok çok düşük olduğu dönemlerde bile caddeler, tapınaklar, saraylar, hamamlar, kütüphaneler mermerden yapılıp, süslenmiştir. İnsanoğlunun mermerden vazgeçememesinin sebebi sağlam, estetik ve gösterişli olmasından kaynaklanıyor.

Fotoğrafta ; buluntular arasında ortaya çıkan onix mermerden yapılmış sütun ve beyaz mermer bloktan elde edilmiş kaide görmektesiniz.

( Kaide: bir heykel , vazo ya da sütunun altında yer alan ve onları destekleyen öğedir.)

*Blaundos denildiğinde akla gelen en önemli yer, Blaundos kamu binasıdır. Bu yapının günümüze kadar gelmiş olan parçaları oldukça ilgi çekiyor. Öyle ki dış çekim yapmak isteyen çiftlerin uğrak yerlerinden biri haline gelmiş.

*Yapı blok taşlardan oluşuyor ve görünüşte İngiltere’deki ‘Stonehenge Tarih Öncesi Anıtı’na ‘ benzetiliyor. Antik kent; Ege bölgesi Uşak ilinin sınırları içerisinde yer alıyor. Konum olarak Ulubey ilçesinin Sülümenli Köyü yakınlarında bulunuyor.

                              Mesotimolos

Keşfedilmeyi bekleyen gizemli Lidya toprakları… Konum olarak Uşak’ın Eşme ilçesi Düzköy yakınlarında bulunan Mesotimolos Antik Kenti, halk arasında bilinen ismi ile ”Kale Tepe”, sırlarını hala içerisinde taşıyor ve günışığına çıkarılmayı bekliyor. Mesotimolos, kaya ev ve mezarları ile volkanik kalıntılardaki insan ayak izleriyle kendisini gösteriyor. Doğal kale görünümlü olan tepenin kayaç yapısı oldukça yumuşak olduğundan rahatça oyulup, yontulmuş ve şekillendirilebilmiş. Kaya içerisine oyulmuş yapıların bazı bölümleri geçen zamana yenik düşüp yerlerinden kopmuş ve ana yapıdan ayrılmış.

(Bazı bölümler ise kaçak kazı yapan define avcıları tarafından tahrip edilmiş durumdadır.)

Volkanik kayaya oyulmuş kaya mezarının kesin yapım tarihi bilinmiyor ancak dönemin ileri gelenlerinden yada üst düzey yetkililerinden birinin defnedildiği bir yer olarak düşünülüyor. Anıt kayanın alt sağ ve sol tarafına iki adet kabartma aslan figürü oyulmuş ama bu figürler yıllar içerisinde su ve rüzgarın aşındırmasından deforme olmuş ve artık pek belli olmuyor. Henüz arkeolojik çalışmaların yapılmadığı alan pek fazla bilinmemekte. Gelen ziyaretçilerini gerek kalıntılarıyla, gerek meşe ağaçlarının boy

 gösterdiği manzarasıyla, gerekse etrafını çevreleyen dağların volkanik olması nedeniyle oluşan doğal kayaç yapılarıyla büyüleyen Mesotimolos, şimdilik sadece meraklı maceracıların ve arkeoloji ile uğraşan kitlelerin uğrak noktası ancak ileride kültür turizmine epey katkı sağlayacak görünüyor.

The post Türkiye’nin Stonehenge’si: Blaundos appeared first on Stone World.

Hierapolis… Adını, MÖ 2. yüzyıl başlarında kurulduğu ve Bergama’nın efsanevi kurucusu Telephos’un eşi Amazonlar kraliçesi Hiera’dan aldığı tahmin edilen Antik Kent. Antik yazarların, Asya’nın en mutlu kentlerinden birisi olarak tanımladığı Hierapolis, kentte çıkan termal suların sağlık amacıyla kullanılmasından dolayı Kutsal Kent olarak biliniyordu. Sularından sağlık, toprağından zenginlik veren kutsanmış bir şehir. Öyle bir şehir öyle bir toprak ki, termal sularıyla şifa verirken, doğal taş rezervleri ile de yerin altındaki zenginlikleri görkemli binalar yapılarak yerin üstüne taşınmış.

Böylesine güzel bir kentin sanatsız olması düşünülemezdi. Kentte yaşanlar da böyle düşünmüş olmalılar ki en özgün Roma tiyatrosu olarak gösterilen 8000 kişilik büyüleyici antik tiyatrosunu yapmışlar. Mermerlerin büyük bir titizlikle incelenmesi sonucu bu tiyatronun yüzyıllar sonra restore edilmesi ise 10 yıl sürmüştür.

Civardaki doğal taş rezervlerinde en çok bulunan traverten ise, kentin yapılarında kullanılan ana malzemelerden birisi olmuştur. Bu sayfada gördüğünüz ise traverten kullanılarak yapılmış muhteşem detaylara sahip hamam bazalika ve anıtsal bir mezar.

Kleopatra Havuzu
MS. 7.yüzyılda yaşanan deprem sonucu bazı noktalarda yer altı suları yüzeye çıkmış ve yıkılan agora sular altında kalmıştır. Günümüzde de doğal bir havuz olan Kleopatra Havuzu turistik bir tesis olarak hizmet vermektedir. Mermer üzerine işlenmiş mitolojik hikayeleri ve günlük yaşantıları yansıtan çalışmaları Hierapolis içindeki arkeoloji müzesinde görmeniz mümkündür.

SARDES

Konum olarak Manisa’nın Salihli ilçesine 8 km , İzmir’e 82 km uzaklıkta olan Sardes Lidya Devleti’nin başkentliğini yapmıştır.(M.Ö.1300)

Paktalos (Sart) çayında yapılan altın madenciliği sayesinde kent zengin bir dönem geçirmiştir. Lidyalıların ilk parayı bastığı yer olmasıyla da önemli bir yer olma özelliğini taşımaktadır.

Kent Lidyalılar, Persler, Bergama Krallığı ve Roma hakimiyetinde birçok ulusa ev sahipliği yapmıştır.

Roma Caddesinden kente girildiğinde örneklerine Efes’te ve Hierapolis’te de karşılaşılan halk tuvaletleri latrinalar görülmektedir.

Oturakların önünde açılan mermer oluk vasıtasıyla temiz su akışı sağlanmakta olup, oturakların altında hamamdan gelen su ile temizlenen bir kanal bulunmaktadır. Caddede birçok dükkan bulunmaktadır. Günümüzün esnaf çarşısı gibi sırayla caddeye dizilmiş konumdadırlar.

Roma hamamının güneydoğu tarafında yer alan Havra, taban mozaikleri ve duvar süslemeleri ile dikkat çekmektedir. Burası Genç Antik dönemde zengin Musevi cemaatinin toplanma merkezi olmuştur. Günümüze gelen kalıntılarının çoğu M.S. 5. Ve 6. yüzyıllara aittir.

Antik kentin en dikkat çekici yapılarından birisi Gymnasium ‘dur. Geniş bir alan üzerine kurulmuş hamamın arka tarafında termal bir havuz bulunmaktadır. Giriş kısmındaki sütunlar ve yazıtlar çok iyi şekilde günümüze ulaşmıştır.

Sardes Antik Kenti’nin en önemli alanlarından birisi de Artemis Tapınağı’dır. Artemis Tapınağı için geçmişte inşa edilen en büyük tapınaklardan biri olduğu belirtilmektedir. Tapınak 800 yıl boyunca kullanılmasına rağmen hiçbir zaman tam anlamıyla tamamlanamamıştır. Tapınağın yapımına Helenistik Dönemde (M.Ö 3.YY) başlanmış , M.S 1. Ve 2. Yüzyılda Roma İmparatorluk Döneminde devam etmiştir. Genç Roma ve Bizans dönemlerinde Hristiyanlığa geçilmesiyle pagan kutsal alanları önemini yitirmiş ve yapının taşları inşaat malzemesi olarak kullanılmak için yağmalanmıştır.

ARTEMİS SUNAĞI

Bu alan kutsal törenlerin ve ayinlerin yapıldığı yer olarak bilinmektedir. Tapınağın yapımında kullanıla mermerler 3 km güneyinde bulanan mermer ocaklarından gelmektedir. Nakliye sırasında hasar almaması için ocaklardan yontulmamış şekilde getirilen mermerler tapınakta işlenmiştir.

1911’de Sardes’e getirilip 1914 e kadar tapınakta yapılan kazılarda mimari blokların kaldırılması ve taşınmasında kullanılan vinç halen tapınağın önünde sergilenmektedir.

The post Hierapolis ve Sardes appeared first on Stone World.